ALLERJİM.com | GIDA KATKI MADDELERİ

Gıda katkı maddeleri, duyarlı kişilerde allerjik hastalık bulgularına neden olabilirler. Ancak bunlar gerçek allerjik reaksiyonlar değildir. Bu reaksiyonların ortaya çıkış mekanizması, IgE aracılıklı bağışıklık sistemi reaksiyonlarından farklıdır. Bu nedenle, gıda katkı maddelerine karşı gelişebilecek reaksiyonları önceden tespit edebilecek, ya da kişilerin bu maddelere duyarlı olup olmadıklarını ortaya koyabilecek allerji testleri yoktur.

Sülfitler (Sulphur dioxide, Sodium sulphite, Sodium bisulphite, Potassium bisulphite and Potassium metasulphite).
Gıdaların tazeliğini ve rengini korur, renk değişikliğini önler.

Soğuk içeceklerde ve meyve suyu konsantrelerinde sıklıkla kullanılır.

Ayrıca şaraplar, fırınlanmış gıdalar, dondurulmuş gıdalar, deniz ürünleri, reçeller, jöleler, kurutulmuş meyveler ve salatalarda bulunur.

Solunum yoluyla alındığında orta-ağır derecede astım atağına (astımlı hastaların yaklaşık %5’inde), ağızdan alındığında ise ürtikerden anafilaksiye kadar değişen allerjik reaksiyonlara neden olabilirler.

Benzoatlar ve Parabenler (Sodium benzoate, Methylparaben, Propylparaben and Heptylparaben).
Bakteri ve mantar üremesini engelleyerek gıdaların bozulmasını önlerler.

Gıdalarda ve ilaçlarda koruyucu olarak kullanılırlar. Kek, hububat, çikolata, soslar, sıvı yağlar, margarin, mayonez, süt tozu ve kuru maya gibi bazı gıdaların işlenmesi sırasında gıda koruyucusu olarak eklenirler.

Ayrıca erik, tarçın ve böğürtlen türü mevyelerde doğal olarak bulunurlar.

Benzoatlarla reaksiyon nadirdir. Duyarlı kişilerde ürtiker ve anjioödem ataklarına neden olabilirler.

Antioksidanlar (Butylated hydroxyanisole (BHA) ve Butylated hydroxytoluene (BHT)).
Katı ve sıvı yağlar, kahvaltılık hububat ürünleri gibi gıdalarda, hava ile temas ettiğinde renk değişikliği ve koku oluşmasını önlemek amacıyla kullanılırlar.

Duyarlı kişilerde ürtiker ataklarına neden olabilirler.

Aspartam
Düşük kalorili bir yapay tatlandırıcıdır.

Ürtiker, gözde ve dudaklarda anjioödem ve başağrısı gibi reaksiyonlardan sorumlu tutulmaktadır. Ancak bu tür reaksiyonlara neden olduğu tam olarak kanıtlanmamıştır. Bu tür şikayetleri olan hastaların uzak kalması tavsiye edilir.

Monosodyum Glutamat (Glutamik asit)
Özellikle uzak doğu (Çin, Japon) ve Türk mutfağında gıdalarda lezzet arttırıcı olarak kullanılır kullanılır.

Monosodyum glutamat göğüs ağrısı, baş dönmesi, baş ağrısı, çarpıntı, bulantı ve kusmaya neden olabilir. Çocuklarda da titreme, huzursuzluk, anormal ağlama ve delirium bulguları orta çıkabilir. Bu semptomlar “Çin restoranı sendromu” olarak adlandırılmaktadır.

Sendromun ortaya çıkış mekanizması tam olarak bilinmemektedir. Populasyonun %15-%20‘si monosodyum glutamatın küçük dozlarına bile duyarlıdır, bununla birlikte yeterli miktarda monosodyum glutamat alan herhangi bir kişide de aynı klinik bulgular oluşabilmektedir. Semptomlar genellikle monosodyum glutamat alımından sonraki 1 saat içinde ortaya çıkar. Bu süre 14 saate kadar uzayabilir. Bu tür reaksiyonlara karşı ailesel bir yatkınlık olduğu düşünülmektedir

Tartrazin (E102)
Gıda boyaları grubundadır. Gıdalara sarı renk vemek için kullanılır. Günümüzde tüketilen birçok hazır gıdada bulunur: meşrubatlar, şekerlemeler, dondurmalar, tatlılar, peynirler, konserve sebzeler, sosis, salata sosları, ketçap, mayonez ... ürtiker ve anjioödem ataklarına neden olabilmektedir.

Nitratlar ve nitritler (E 249 - E 252)
Bu maddeler genellikle salam, sosis, işlenmiş et ve balık ürünlerinde hem bozulmayı önleyici olarak, hem de renk verici, lezzet artırıcı olarak kullanılır. Nadir de olsa başağrısı ve ürtiker ataklarına neden olabilirler.

Gıda katkı maddeleri neden kullanılır ?