ALLERJİM.com | DOĞAL SALİSİLATLAR

Salisilat yapısındaki maddelere (başlıca asetil salisilik asit, yani aspirin) karşı aşırı duyarlılık salisilat intoleransı olarak adlandırılır. İntolerans olan kişilerde, salisilatların küçük dozları bile ürtiker, anjioödem ve astım atağı gibi şikayetlere neden olmaktadır.

Salisilatların en önemli kaynağı kuşkusuz ilaçlardır: Acetyl-salicylic acid (aspirin), Methyl salicylate, Sodium salicylate, Benzyl salicylate, Choline salicylate, Disalcid ethyl salicylate, İsoamyl salicylate, Magnesium salicylate, Octylsalicylate, Phenylethyl salicylate, Salicylate, Salicylic acid, Salicylaldehyde, Salicylamide, Salsalate.
Diğer bir önemli kaynak hazır gıdalardır. Salisilatlar, gıda endüstrisinde çeşitli amaçlarla kullanılan önemli bir katkı maddesidir.
Başka bir kaynak ise doğal gıdalardır.

Salisilatlar birçok bitki tarafından yapılan doğal kimyasal bir maddedir. Bitkilerin salisilatları kendilerini zararlı böceklerden korumak için ürettikleri düşünülmektedir. Genellikle bitkilerin köklerinde (patates, turp), kabuklarında (patlıcan) ya da yapraklarında bulunmaktadır.

Doğal salisilatlar ve aspirinin duyarlı kişilerdeki etkileri aynı mıdır? Bu konu tartışmalıdır. Ancak kronik ürtiker veya aspirine bağlı astım şikayetleri olan hastalarda, doğal salisilatlardan sakınmak faydalı olmaktadır. Çünkü salisilat duyarlılığı yüksek olan kişilerde çok küçük dozlar bile bazen sorun oluşturabilmektedir.

Peki gıdalar ne oranda doğal salisilat içermektedir? Aşağıdaki tabloda gıdalardaki doğal salisilat miktarları miligram olarak verilmiştir.

ÖNEMLİ BİR AYRINTI:

Verilen değerler gıdaların "taze" şekilleri içindir. Pişirme işlemi ile doğal salisilat miktarı düşmektedir.

GIDALARIN 100 GRAMI İÇİNDE BULUNAN MİLİGRAM DEĞERİNDEN DOĞAL SALİSİLAT MİKTARLARI

Kaynak: Journal of The American Dietetic Association, 85:8, 1985

MEYVELER

Frambuaz –ahududu

Kayısı

Portakal

Ananas

Kuru üzüm

Cantaloupe

Çilek

Üzüm

Kiraz

Dut

Greyfurt

Avacado

Şeftali

Mandalina

Karpuz

Kiwi

Elma

Armut

Malta eriği

Erik

İncir

Limon

Hurma

Ravent

Mango

Nar

5,14

2,58

2,39

2,10

1,88

1,50

1,36

0,94

0,85

0,76

0,68

0,60

0,58

0,56

0,48

0,32

0,30

0,27

0,26

0,20

0,18

0,13

0,11

0,07

SEBZELER

Acı (yabani) marul

Turp

Yeşil biber

Hindiba

Patlıcan

Su teresi

Salatalık (hıyar)

Brokoli

Kırmızı biber

Kabak

Ispanak

Mantar

Havuç

Pancar

Sakızkabağı

Karnabahar

Soğan

Şalgam

Kuşkonmaz

Domates

Patates

Balkabağı

Yeşil fasülye

ÇEREZLER

Badem

Yerfıstığı

Antep fıstığı

Çam fıstığı

Ceviz

Susam

Fındık

Ayçiçeği

1,90

1,24

1,20

1,02

0,88

0,84

0,78

0,65

0,64

0,63

0,58

0,24

0,23

0,18

0,17

0,16

0,14

0,13

0,12

0,11

3,00

1,12

0,55

0,51

0,30

0,23

0,14

0,12

ÇEŞNİ ve BAHARATLAR

Kırmızı (acı) biber

Kekik

Biberiye

Keklikotu-güveyotu

Kimyon

Tarhun

Hardal

Anason

Adaçayı

Arnavut biberi

Tarçın

Çemen

Sapkerevizi

Nane

Kakule

Dereotu

Karabiber

Karanfil

Yenibahar

Tatlı kırmızı biber

Zencefil

Fesleğen

Kimyon

Defne yaprağı

Vanilya

Kırmızı biber

Rezene

Kişniş

Sarımsak

Maydanoz

203,00

183,00

68,00

66,00

45,00

34,80

26,00

22,80

21,70

17,60

15,20

12,20

10,10

9,40

7,70

6,90

6,20

5,74

5,20

4,90

4,50

3,40

2,82

2,52

1,44

1,38

0,80

0,20

0,10

0,08

ÖRNEKLER (1 tablet aspirin=500 mg asetil salisilik asit)

1 kilogram frambuaz–ahududu içinde 51,4 miligram, yani 1 tablet aspirinin onda biri (1/10) kadar doğal salisilat vardır.

1 kilogram badem içinde 30 miligram, yani 1 tablet aspirinin onaltıda biri (1/16) kadar doğal salisilat vardır.

1 kilogram salatalık içinde 7,8 miligram, yani 1 tablet aspirinin altmışdörtte biri (1/64) kadar doğal salisilat vardır.

1 kilogram kırmızı (acı) biber içinde 2030 miligram, yani 4 tablet aspirin kadar doğal salisilat vardır.