Astım akciğer hava
yollarının, rinit (nezle)
ise üst hava yollarının müzmin inflamasyonu (yangısı)
dur. Yani her iki hava yolunda da benzer bir durum
vardır.
Bugün
astım ve rinit, solunum yollarının tek bir hastalığının
farklı evrelerdeki belirtileri olarak kabul edilmekte ve
astım ve rinit birlikteliği "tek
hava yolu hastalığı" veya "birleşik
hava yolu hastalığı" olarak tanımlanmaktadır.
Son
yıllarda hem astım hem de allerjik rinitte belirgin
artış görülmektedir. Ülkeden ülkeye değişiklikler
olmakla birlikte, erişkinlerde allerjik rinit %10-25,
astım ise %2-10 gözlenmektedir.
Türkiye 'de de bölgeden bölgeye değişmekle birlikte
ortalama astım
prevalansı % 6 – 9,
allerjik rinit prevalansı ise %7 -20
olarak ifade edilmektedir
(Prevalans, belirli bir
nüfusta, belirli bir zaman dilimi içerisinde, belirli
bir hastalığa sahip kişilerin oranıdır).
İstatistiklerle astım ve rinit birlikteliği
Astımlı hastaların ortalama %75 'inde allerjik rinit,
%80 'inde ise allerjik olmayan rinit gözlenmektedir.
Allerjik rinit hastalarında ise %40 oranında astım
gözlenir.
Ayrıca, allerjik rinitli hastaların %60-70 'inde, iyi ya
da kötü kokularla, sigara dumanı ile, allerjenlerle ya
da aşırı duygulanımlarla (üzüntü, sevinç, hatta gülmek)
akciğer hava yollarında, spazm ve öksürük ortaya
çıkmaktadır.
Astım ve rinit birlikteliği konusunda bilimsel veriler
Allerjik rinit ve astımın birlikte olduğı hastalarda,
genellikle önce rinitin başladığı, daha sonra astım
geliştiği gözlenir. Riniti olmayan hastalara göre,
riniti olan hastalarda astım gelişme riski ortalama
üç-dört kat artmıştır.
Allerjik riniti olup astım şikayetleri olmayan
hastaların akciğer hava yollarında astımlı
hastalardakine benzer değişiklikler saptanmıştır.
Astımı
olup rinit şikayetleri olmayan hastalarda da burunun
allerjenle uyarılması astım şikayetlerinde alevlenmeye
yol açmaktadır.
Aynı
şekilde riniti olup astım şikayetleri olmayan hastalarda
akciğer havayollarının allerjenlerle uyarılması burun
şikayetlerinin ortaya çıkmasına neden olmaktadır.
Rinit
ve astım birlikteyse, rinitin iyi tedavi edilmemesi
astım şikayetlerinin yeterince kontrol altına
alınamamasına neden olmaktadır. Bu durumda hem
hastaların acil servis başvuru sıklığı, hem de ilaç
kullanma yoğunluğu yani astımın tedavi maliyetleri
artmaktadır.
Sonuç olarak;
Allerjik ya da allerjik olmayan rinit varsa astım
gelişme riski yüksektir.
Rinitin etkin tedavisi astımın daha iyi kontrol
alınmasını sağlayacaktır.
Astım
ve rinit birlikteyse, her iki hastalık ta etkin bir
şekilde tedavi edilmelidir.
