Ürtiker sıklıkla karşılaşılan bir deri
lezyonudur. Kendi başına bir hastalık
olmayıp, birçok nedene bağlı olarak ortaya
çıkan bir klinik tablodur.
ÜRTİKER deri yüzeyinde oluşan etrafı
kızarıklıkla ile çevrili, büyüklüğü birkaç
milimetreden birkaç santimetreye kadar
değişen, çeşitli şekillerde kaşıntılı ve
ödemli (şiş) plaklardır. Halk arasında
“kurdeşen” veya “dabaz” olarak adlandırılır.
Dudak veya iç organların mukoza ödemleriyle
birlikte olan ya da, derinin derin
kısımlarını tutan formuna ise ANJİOÖDEM
adı verilmektedir.
Ürtiker Hipokrat zamanından beri bilinmektedir. Bu
terimin, dokunulduğunda kızarıklık ve kaşıntıya
neden olan, ısırgan otu "Urtica ureus" un bir türevi
olduğu kabul edilmektedir.
Ürtiker atakları 6 haftadan kısa bir zaman periyodunu
içeriyorsa AKUT ÜRTİKER, lezyonlar 6 haftadan daha uzun
bir süre ataklar halinde tekrarlayarak devam ediyorsa
KRONİK ÜRTİKER olarak adlandırılır.
Ürtiker tüm yaş gruplarında görülebilir, ancak akut
ürtiker genellikle çocuk ve genç erişkinlerde, kronik
ürtiker ise erişkinlerde ve özellikle orta yaş bayan
hastalarda daha sık olarak gözlenmektedir.
Ürtiker plakları vücudun herhangi bir bölgesinde
oluşabilmektedir, ancak anjioödem genellikler yüz, dil,
eller ve ayaklar, ve genital organlarda görülmektedir.
AKUT ÜRTİKER ve ANJİOÖDEM
Akut ürtiker ve anjioödem kısa süreli
atakları tanımlar.
Bu atakların toplam süresi 6 haftadan
kısadır. Genellikle ilaçlara ya da gıdalara
karşı oluşmaktadır.
Tüm ilaçların ürtiker ve anjioödem oluşturma
potansiyeli taşıdıkları unutulmamalıdır.
Özellikle gözden kaçırılmaması gereken
günlük hayatta sıklıkla kullanılan aspirin,
vitaminler, ve antigribal ilaçların da
ürtikere neden olabileceğidir.
Akut ürtiker-anjioödemin muhtemel bir nedeni
de enfeksiyonlardır. Çocuklarda viral
enfeksiyonların seyri sırasında,
erişkinlerde ise Hepatit B virus
enfeksiyonlarının erken döneminde geçici
ürtiker atakları görülemektedir.
Parazit hastalıklarında da ürtiker
görülebilmektedir.
KRONİK ÜRTİKER ve ANJİOÖDEM
Kronik ürtiker ve anjioödem nedenini bulmak
genellikle zordur .
Kronik ürtiker sistemik bir hastalığın
bulgusu olarak ortaya çıkabilir. Damar
iltihabları klinik olarak klasik ürtikerden
ayrılamayacak şekilde kronik ürtiker
tablolarına neden olabilirler.
Kişinin emosyonel (duygusal) durumu ürtiker
ve anjioödemde hastalığın seyrini
etkilemektedir. Hastanın sorunlarının ya da
günlük streslerinin giderilmesi kronik
ürtiker tedavisinin başarısını artırır.
Kronik ürtikerin önemli kısmında
otoimmünitenin (yani bağışıklık sisteminin
kendi doku ve hücrelerine karşı reaksiyon
göstermesi) rol oynadığı gösterilmiştir.
